ARSLANLI YOLUN HİÇ BİLİNMEYEN ANLAMI

12
Daha Fazla

Bu Yazıyı Paylaş

veya linki kopyala

10 Kasım  ve tüm resmî bayramlarda  Anıtkabir’deki törenler sırasında bir şekilde görürüz, “Arslanlı Yol”u…

Ancak…

Atatürk’ün fikirlerini “anlama” değil de…

Şekilselliğin ön plana çıktığı “anma” gayretleri yüzünden…

Bu yolun çok özel anlamı ne yazık ki hiç bilinmez…

Arslan kelimesi, kadim Türkçe’de

”kızıla çalan kumral saç anlamına gelen “Arsal” kelimesine, hayvan adı üreten “-lan” eki gelmesiyle oluşan “Arsalan” kelimesinden türemiş Türkçe bir kelimedir.

Hiç şüphesiz doğu Türkleri’nin sembolü “kurt” yani “börü”dür.

Arslan sembolü ise, Mani dininde önemli bir figür iken…

Bu dine geçen Uygur Türkleri aracılığı ile arslan,Türk kültüründe yerini almaya başlar.

Uygurlar’dan sonra aynı coğrafya üzerinde kurulan Karahanlılar’da da arslan figürü önemini devam ettirir.

Dahası…

İslâmiyet’i kitlesel olarak ilk kabul eden en büyük Türk topluluğu olan Karahanlılar ile birlikte,“arslan” artık batı Türkleri’nin sembolü haline gelir.

Başka bir deyişle…

Doğu Türkleri’nin sembolu “kurt” iken, batı Türkleri’nin sembolü “arslandır” artık.

Destana göre…

İlk müslüman Karahanlı hükümdâr Satuk Buğra Han’ın kızı Alânur ile bir arslanın izdivacından doğan çocuğa “Arslan” adı verilir.

Karahanlı hükümdârların isimlerinde arslan sıkça geçer;

“Kara Arslan Han”,

“Kadir Arslan Han”,

“Baytaş Arslan Han” gibi…

Oğuzların batıya göçleri ile arslan, Anadolu’ya ulaşır.

Hayvan mücadele sahnelerinde arslan, zafer kazanan hayvan olarak betimlenir.

Motiflerde iyinin kötüyü yenmesi ve kuvvet-kudret sembolü olarak kullanılmıştır hep.

Yakın devirlerde ise arslan alplik, yiğitlik, hükümdârlık ve hatta Tanrı’nın sembolü olmuştur.

Türkler’deki uzun saçtan dolayı arslanın yelesi yiğitlik sembolü olarak sayılmıştır.

Arslan,bazen de hükümdârların mezarlarını koruduğu inancı ile figüre edilip, konumlanmıştır.

Arslan dini motiflerde de kendini gösterir…

Bunda Allah’ın arslanı olarak kabul edilen Hz.Ali’ye duyulan yakınlık ve saygının etkisi büyüktür.

Karahanlılar’ı yıkarak aynı coğrafyada kurulan Büyük Selçuklu Devleti’nde de arslan figür ve isim olarak kullanımı aynı sıklıkla devam eder;   

•Selçuk Bey’in oğlu,

 “Arslan Yabgu”.

•Selçuk Bey’in bir diğer oğlu

  Çağrı Bey’in oğulları;

  “Sultan Alp Arslan” ve

  “Kara Arslan Kavurd”.

•Sultan Alp Arslan’ın kız kardeşi; “Hatice Arslan”.

Anadolu’da kurulan Türkiye Selçuklu Devleti’nde ise,

  “Sultan I.Kılıç Arslan”,

  “Sultan II.Kılıç Arslan”,

  (Aksaray’da Alay Han’da bulunan çift gövdeli tek başlı arslan figürünün II.Kılıçarslan’ı sembolize ettiği ve onun mührü olduğu kabul edilir.)

•Alâeddin Keykubâd’ın oğlu

 “II.İzzeddin Kılıç Arslan” gibi…

Arslan sembolü,

Bektaşî velayetnâmelerinde de Hz.Ali’den kaynaklı olarak sıkça görülür;

Hacı Bektâş-ı Velî’yi görmek isteyen Seyyid Hayrânî bir arslanın sırtına binerek gelir…

Yine Saltuknâme’de Karaca Ahmed arslana binip, yılanı elinde kamçı gibi tutan biri olarak tasvir edilir…

Alevî-Bektâşi menkıbelerinde Mîraç hadisesi şöyle anlatılır;

“Hz.Muhammed, Mîraç’a çıktığında, bir Arslan ile karşılaşır.

Arslan, Resulullah’a nebîlik mührünü kendisine vermeden Allah ile görüşemeyeceğini söyler.

Resulullah da mührü Aslan’ın ağzına bırakır ve Allah ile görüşmeye girer…

Peygamber, miraçtan döndüğü günün ertesinde ise o mührü Hz.Ali ona geri verir ! ”

Yani…

O Arslan, Hz. Ali’dir…

Haydar-ı Kerrar’dır…

Mevlâna’nın Mesnevî’ sinde arslan hayvanların kralı olarak yerini alır.

Osmanlı döneminde, hayvan figürlerinin dini hassasiyetlerle  yok olmasına bağlı olarak arslan da ağır ağır yok olmaya başlar.

Sonrasında kurulan,

Türkiye Cumhuriyeti’nde ise arslan, isim ve figür olarak yeniden canlanmaya başlar.

Tarihin en güçlü  milleti olan Türkler’in kendilerine böylesi güçlü ve avcı bir hayvanı,bazen isim, bazen ünvan,bazen de sembol olarak seçmeleri ile…

Arslan figürü  Anıtkabir’de de yerini alır.

Anıtkabir’in girişinde,

Arslanlı Yol’da…

Sıra sıra toplam yirmidört arslan;

        “24 OĞUZ BOYUNU” simgelemek üzere tüm asaletleri ile  dizilmişlerdir !

Arslanlı Yol’un bir tarafındaki oniki arslan; “ BOZ OKLAR’ı ”,

Diğer taraftaki oniki arslan ise;

“ ÜÇ OKLAR’ı ” tüm ihtişamları ile simgelemektedirler !

Artık…

Bu bilgiler ışığında,

“Arslanlı Yol”un önem ve anlamı daha iyi anlaşılacaktır !

Kalın sağlıcakla.

…………………………………………………

Mustafa Cingil

08/11/2020

Pazar

“TARİH PAZARI” Sayfam;

https://www.facebook.com/tarihpazari

#tarihpazari

…………………………………………………

Kaynakça;

•TÜRK SANATINDA HAYVAN 

  SEMBOLİZMİ

  (Prof.Dr.Yaşar Çoruhlu)

•TÜRK MİTOLOJİSİ

  (Prof.Dr.Bahaeddin Ögel)

•TÜRK KÜLTÜRÜNDE ASLAN

  (Dr.Şükrü Öztürk)

=======================

         24 OĞUZ BOYU

           -BOZ-OKLAR-

1- KAYI (Osmanlılar)

    (Sağlam,güçlü)

2- BAYAT

     (Mutlu,yiyeceği bol)

3- ALKAEVLİ

     (Nereye gitse başarı gösterir)

4- KARAEVLİ

     (Kara otağlı)

5- YAZIR

     (Çok ülkeye sahip)

6- DÖGER

     (Toplanmak için)

7- DODURGA

     (Ülke almak ve yönetmek)

8- YAPARLI

     (Misk kokulu)

9- AVŞAR

     (Çevik ve avı seven)

10- KIZIK

    (Güçlü,düzene sokmada ciddi)

11- BEĞDİLİ

      (Uluların sözleri gibi değerli)

12- KARKIN

       (Çok ve doyuran aş)

            -ÜÇ-OKLAR-

13- BAYINDIR

       (Yiyecekle dolu olan yer)

14- BEÇENE

       (İyi çalışır)

15- ÇAVULDUR

       (Şerefli,ünü yaygın)

16- ÇEPNİ

       (Düşmanla hep savaşır)

17- SALUR

       (Nerede olursa kılıcı iş görür)

18- EYMÜR

       (Son derece iyi ve zengin)

19- ALAYUNTLU

       (Hayvanları iyi)

20- ÜREGİR

       (Daima iyi ve düzen kurucu)

21- YİĞDİR

       (İyilik,büyüklük,yiğitlik)

22- BÜGDÜZ

       (Herkeze tevazu gösterir)

23- YIVA

       (Derecesi hepsinden üstün)

24- KINIK (Selçuklular)

        (Nerede olsa değerlidir)

Bu Yazıya Tepki Ver

Tamamen Ücretsiz Olarak Bültenimize Abone Olabilirsin

Yeni haberlerden haberdar olmak için fırsatı kaçırma ve ücretsiz e-posta aboneliğini hemen başlat.

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Giriş Yap

Giriş Yap

Haber Sitesi - Kayseri Haberleri - Gündem Haberleri - Turk Ulus Medya ayrıcalıklarından yararlanmak için hemen giriş yapın veya hesap oluşturun, üstelik tamamen ücretsiz!