DEYİMLERLE TÜRK KÜLTÜR BİRLİĞİ

WhatsApp Image 2020-08-24 at 16.38.19
Daha Fazla

Bu Yazıyı Paylaş

veya linki kopyala


Toplumların birlik ve beraberliğini sağlayan en önemli unsur kuşkusuz konuştukları dildir, dil birliğidir.

Türkçe konuşan devletleri birbirine bağlayan da şüphesiz güzel Türkçemizdir.

Tarihte bir çok Türk boyu yurtlarını, dinlerini kaybetseler dahi dillerini kaybetmedikleri için Türklüklerini daima korumuşlardır.(Karailer,Karaman Türkleri, Uygurlar,Gagavuzlar gibi…)
Türk kültür dünyası yörelere ve ülkelere göre çeşitlilikler gösterse de ortak Türk dilimiz hepimizi bir paydada buluşturur.

Öyle ki…
Can Azerbaycan’ın,
güzel Özbekistan’ın, Kırgızistan’ın, Kazakistan’ın,Türkmenistan’ın ya da başka diğer Türk yurtlarının herhangi bir şehri yahut köyü…
Sosyal yaşantıları, kültürleri,örfleri, adetleri,ahlak algıları, deyimleri ve atasözleri ile Anadolu’dan hiç farklı değildir…
Şöyle ki,

1.
•Kayseri ve Yöresi;
-Anasına bah gızını al, kenarına
bah bezini al.
•Ahıska Türkleri;
-Anasına bah, tanasını al.

2.
•Kayseri ve Yöresi;
-Hatasız gul olmaz.
•Kazakistan Türkleri;
-Katesiz kul bolmaydı.

3.
•Kayseri ve Yöresi;
-Bir çiçeğenen yaz gelmez.
•Başkurdistan Türkleri;
-Yalnız karga yaz keltirmey.
(Yalnız karga yaz getirmez.)

4.
•Kayseri ve Yöresi;
-İlin gapısını vurma bannağınan,
senin gafana vurullar tohmağınan.
•Bulgaristan Türkleri;
-Çalma elin kapısını çalçakla, el
kapını döver birgün tokmakla.

5.
•Kayseri ve Yöresi;
-Dinsizin haggından imansız gelir.
•Dobruca Türkleri;
-Dinsizning hakkından imansız kelir.

6.
•Kayseri ve Yöresi;
-Acı baldırcanı gırağ çalmaz.
•Gagavuz Türkleri;
-Acı patlıcanı kıraı haşlamaz.

7.
•Kayseri ve Yöresi
-Eğelen başı gılıç bile kesmez.
•Malkar Türkleri;
-İyilgen başnı kılıç kesmez.

8.
•Kayseri ve Yöresi;
-Ahıl yaşda değel başdadır.
•Kazakistan Türkleri;
-Akıl jasta emes basta.

9.
•Kayseri ve Yöresi;
-İle guyu eşen gendi düşer.
•Altay Türkleri;
-Kijige unurçak kasma,
uzin unurçka tüjerzin.
(Kişiye çukur kazma,derin
çukura düşersin.)

10.
•Kayseri ve Yöresi;
-Amanete hiyanet olmaz.
•Kırgızistan Türkleri;
-Amanatka kıyanat bolboyt.

11.
•Kayseri ve yöresi;
-Gonşunun tavığı gonşuya gaz
gorünür.
•Kırım Türkleri;
-Qomsunun tavuyi qaz körünür.

12.
•Kayseri ve Yöresi;
-Boş çuval dik durmaz.
•Makedonya ve Kosova Türkleri;
-Boş çoal ayakta durmaz.

13.
•Kayseri ve Yöresi
-Gol gırılır yen içinde galır.
•Nogay Türkleri;
-Qol sinsa yeh isinde, bas sinsa
börk isinde.
(Kol kırılsa yen içinde,baş
yarılsa börk içinde.)

14.
•Kayseri ve Yöresi
-Sağabsız eşşeğe gurt gapar.
•Özbekistan Türkleri;
-Egasız eşakni böri yer.

15.
•Kayseri ve Yöresi;
-Açlıh yidirir, dohluh didirir.
•Türkmenistan Türkleri;
-Açlık neme iydirmez,
dohluh neme diydirmez.

16.
•Kayseri ve Yöresi;
-Her gozelin bir gusuru olur.
•Kırım Türkleri;
-Kul kusursuz bolmaz, kusursuz
insan bolmaz.
•Makedon Türkleri;
-Deniz dalgasız,insan kusursuz
olmaz.
•Doğu Türkistan/Uygur Türkleri;
-Eyipsiz adem yok.

17.
•Kayseri ve Yöresi;
-Öfkeyinen galkan,zararınan oturur.
•Türkmenistan Türkleri;
-Gahar gazap, sonu puşman.
•Urum Türkleri;
-Ökesi çıhkan, özüne zarar etgen.

18.
•Kayseri ve Yöresi;
-Datlı dil yılanı deliğinden çıharır.
•Kırgızistan Türkleri;
-Cıluu süylösö, cılan iyinden çıgat.
(Yumuşak konuşulsa yılan
deliğinden çıkar.)

19.
•Kayseri ve Yöresi;
-İnneyi gendine, çuvaldızı
başkasına batır.
•Kosova Türkleri;
-İnneni özüne, bizi keseke sanç.

20.
•Kayseri ve Yöresi;
-Gülme gomşuna gelir başına.
•Azerbaycan Türkleri;
-Gülme gonşuna,galar başına.

Bu gibi ortak örneklerin daha yüzlercesini yazıp çoğaltabiliriz…
Fakat…


Burada önemli olan;
Hiçbir ortak yanları olmadığı halde,
“Dünya Halklarının Kardeşliği” gibi imkansız ve absürt bir düşünce çok makul gösterilip , siyasî ve ideolojik bir şekilde önümüze servis edilirken…


Dilleri, töreleri, örfleri, adetleri sosyal hayatları neredeyse birbirleriyle tıpatıp aynı olan beş-altı kardeş Türk devletinin buluşmaları (Ortak hareket etmeleri) olan, “Turan Birliği” ise ne yazık ki bir ütopya gibi gösterilmektedir !

DÜĞÜN, DARI, DAY DAY

Halk arasında “Düğ” ya da “Düğe” olarak bilinen ince bulgur bolluğun,bereketin, çoğalmanın sembolu olup “Düğün” kelimesinin de kökünü oluşturur.


Aynı manada bolluğun,bereketin, çoğalmanın sembolu olarak da “Darı” önemli bir metafordur.
Bundan dolayı da yeni evli çiftlerin başına “Darı” serpilir.
Bu ritüele bağlı olarak da sıkça kullandığımız “Darısı Başına” deyimi bir evlilik temennisidir aslında…


Yeni yürümeye başlayan bebeklere iki ayağının üzerinde durmasıyla birlikte, adım atması için “Tay Tay” ya da “Day Day” diye ailecek bağrışılır…


Eski Türk toplumlarında atın önemi tartışılmaz.
At yavrusu olan tay, doğar doğmaz hemen ayağa kalkar… Ancak kadim Türkler de yürümesi için “Tay Tay” diye bağırışırlardı…


Aynı maksatla bu deyiş bebekler için günümüze kadar gelmiş ve dilimize yerleşmiştir.
Tıpkı…


Kadim Türkler’den gelen ancak farkında olmadığımız birçok başka deyimler gibi…


Kalın sağlıcakla.

Mustafa Cingil

Bu Yazıya Tepki Ver

Tamamen Ücretsiz Olarak Bültenimize Abone Olabilirsin

Yeni haberlerden haberdar olmak için fırsatı kaçırma ve ücretsiz e-posta aboneliğini hemen başlat.

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Giriş Yap

Giriş Yap

Haber Sitesi - Kayseri Haberleri - Gündem Haberleri - Turk Ulus Medya ayrıcalıklarından yararlanmak için hemen giriş yapın veya hesap oluşturun, üstelik tamamen ücretsiz!